MỘT CÁCH TIẾP CẬN MỚI TRONG VIỆC ÁP DỤNG BIỂU ĐỒ XƯƠNG CÁ – PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN VẤN ĐỀ

Khi sử dụng sơ đồ xương cá để tìm ra nguyên nhân gốc rễ, việc brain storming (tấn công não) của người dùng thường quá khác nhau nên khó tìm ra hướng đi chính xác. Nhưng bằng cách tiến hành phân tích mô hình trường Su về vật chất tiềm năng và xác định mối tương quan logic của chúng, các vấn đề ban đầu và Nhược điểm ban đầu có thể được xác định nhanh chóng và hiệu quả, tạo nền tảng vững chắc cho phân tích chuỗi nguyên nhân tiếp theo.

Nơi áp dụng: khi thực hiện cải tiến tinh gọn trong ngành sản xuất: cơ sở vật chất cố định hiện có, máy móc và thiết bị, quy trình thực hiện và hệ thống quản lý và nhân sự ổn định ban đầu.

Vấn đề cần giải quyết là: Tìm ra nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và nâng cao năng suất, hiệu quả sản phẩm.

Bất cập trong sơ đồ xương cá: Trong quá trình quản lý chất lượng của ngành sản xuất, việc tìm ra nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là một việc làm hết sức quan trọng. Sơ đồ xương cá là một công cụ được sử dụng rộng rãi, đơn giản, trực quan và hiệu quả. Nó bắt đầu với Con người, Máy móc, Vật liệu, Phương pháp, Môi trường và Đo lường, dần dần tìm kiếm các yếu tố tiềm năng.

Tuy nhiên, khi tìm kiếm khả năng phân tích cho những yếu tố này, nó phụ thuộc rất nhiều vào kinh nghiệm và kỹ năng của người dùng. Việc brain storming (tấn công não) quá khác nhau có thể dẫn đến sai hướng, thậm chí ngược lại, đôi khi trở thành công cụ để trốn tránh trách nhiệm. Như thể hiện trong ví dụ sau.

Ví dụ: Yêu cầu cải tiến chất lượng đối với một trong các bộ phận dập sau

Việc sử dụng và vẽ sơ đồ xương cá có thể tham khảo các tài liệu liên quan và sẽ không trình bày chi tiết ở đây.

Việc phân tích trong sơ đồ xương cá trên có những khuyết điểm sau:

– Không có ranh giới rõ ràng cho vấn đề: Các nguyên nhân trên bao gồm cả quy trình đầu vào, quy trình vận chuyển và quy trình sản xuất. Chưa có định nghĩa rõ ràng về hiện tượng, phạm vi, tác động… của nguyên nhân và không thể xác định được các yếu tố ảnh hưởng và các tác động kéo theo.

– Không lựa chọn loại nguyên nhân chính phù hợp: Vấn đề cần được phân tích từ nhiều góc độ khác nhau nhưng thường đi chệch khỏi bản thân vấn đề được gọi là thủ đoạn trốn tránh trách nhiệm. Nếu có vấn đề về nguyên liệu thì dễ quy cho “Hàng do nhà cung cấp vận chuyển có khuyết tật” trốn tránh trách nhiệm xem xét nội bộ.

– Brainstorming không có định hướng, dựa vào kinh nghiệm: Khi xác định các yếu tố khác nhau, người ta hoặc rất lơ là, không tìm được hướng đi, hoặc còn hạn chế về kinh nghiệm, bỏ qua nhiều khả năng khả thi khác nhau. Nếu bộ phận cần vật liệu thép không gỉ để kéo dài và độ cứng tăng lên đáng kể sau khi kéo dài thì rất có thể bề mặt khuôn sẽ bị trầy xước. Tuy nhiên, trước đây, vấn đề không rõ ràng trong quá trình đột sản phẩm phẳng và dựa trên kinh nghiệm trước đây, không dễ để nghĩ đến các yếu tố làm cứng.

– Không phân loại và tổ chức hợp lý các yếu tố: Một số lượng đáng kể các nguyên nhân được liệt kê có thể quy cho hai hoặc nhiều yếu tố chính cùng một lúc, có mối tương quan không rõ ràng, lặp đi lặp lại và hỗn loạn giữa chúng. Nếu nhân viên sản xuất không hiểu và thực hiện hướng dẫn vận hành, có thể là do thái độ làm việc tiêu cực hoặc phương pháp vận hành không đúng và nguyên nhân thực tế không rõ ràng.

– Nguyên nhân và giải pháp không liên kết với nhau: Tìm nguyên nhân và thực hiện giải pháp là hai khâu khác nhau, mất nhiều thời gian và dễ phân tích nguyên nhân không giải quyết được. Đôi khi, có những nguyên nhân và giải pháp liên quan đến quy định, yếu tố tâm lý con người, phương pháp vật lý và chi phí cực cao mà không thể thực hiện được. Ví dụ: nếu có lỗi do “Khuôn và đầu đục lỗ va chạm lẫn nhau”, giải pháp có thể làm thay đổi quy trình và chế độ máy, đi chệch khỏi mục đích công việc.

Trong số đó, F1, F3, F4, S1, S2, S4, S5, S6, S8 đều có sự xuất hiện lặp đi lặp lại nên khả năng cao nguyên nhân có liên quan đến chúng. Sau đó tìm mối tương quan logic, thời gian và không gian giữa chúng. Xác định những nhược điểm ban đầu.

Mẫu phần Dập: Trong ví dụ trên, nếu có vết trầy xước trên phần dập thì hãy tìm kiếm các khả năng tiềm ẩn thông qua brain storming (tấn công não):

Quy trình nhập kho: Người xử lý vật liệu không gỉ đã không kiểm tra chất lượng bề mặt của thép không gỉ trong quá trình giao hàng và xử lý thô gây hư hỏng bề mặt nguyên liệu.

Quy trình sản xuất: Thay đổi lớn nhất được quan sát thấy là một số hạt đi vào khoang khuôn và dán trên dải không gỉ, tức là các tạp chất xâm nhập vào khoang khuôn và bám vào dải, dẫn đến trầy xước và ảnh hưởng tới phôi trong quá trình dập.

Tìm các chất và trường lặp đi lặp lại như S Human, S Inox, F Air flow, v.v. rồi xem xét mối quan hệ logic giữa chúng, sau đó chuyển bài toán “giảm trầy xước sản phẩm” thành một bài toán ban đầu khác: “làm thế nào để bảo vệ bề mặt của sản phẩm”. dải không gỉ trong toàn bộ quá trình”. Sau đó tiến hành phân tích chuỗi nguyên nhân dựa trên điều này.

Thứ hai, việc sử dụng mô hình Su-field để xác định các nguyên nhân tiềm ẩn gây ra lỗi cũng có thể tiết lộ rằng các lỗi khác nhau đều xuất phát từ cùng một lý do. Khuyết điểm: đường kính trong nhỏ hơn, chiều cao cao hơn và gờ lớn hơn.

Nhân tiện, một tác dụng bổ sung khác của việc sử dụng mô hình Su field để phân tích là các giải pháp tiêu chuẩn có thể được áp dụng để giải quyết những vấn đề này.

Như ví dụ trên làm cứng inox, theo dung dịch chuẩn: 1.2.1 Đưa chất bất kỳ vào giữa hai chất của hệ: Lớp phủ PVD trên bề mặt vật liệu khuôn. 1.2.3 Biến thể của chất S1 hoặc S2: Sử dụng thép không gỉ mềm hơn, độ cứng sau khi dập không lớn, cuối cùng tăng độ cứng bằng cách xử lý nhiệt. Hoặc bề mặt vật liệu khuôn được làm cứng bằng laser. 1.2.4 Đưa chất thay vào để hấp thụ các tác động có hại: Các bộ phận khuôn tiếp xúc với bề mặt không gỉ sẽ được thay đổi thành các bộ phận chuyển động trên bề mặt, sẽ được thay thế nhanh chóng trong trường hợp bị mài mòn nhiều. Trong khi phát hiện vấn đề, người ta cũng có thể tìm cách giải quyết chúng.

Tóm tắt Việc bổ sung các mô hình Su-field vào phân tích xương cá mang lại một góc nhìn mới. Khả năng khai thác vấn đề tiềm ẩn tốt hơn, cho phép phát hiện và giải quyết vấn đề hiệu quả hơn. Mở rộng ứng dụng công cụ TRIZ trong Lean Manufacturing.

(The International TRIZ Conference ITC-2023  USE SU-FIELD TO FIND THE INITIAL CAUSE IN THE FISHBONE DIAGRAM Xinming Lu Yucang TRIZ Workshop)