Sản xuất xanh và những thách thức trong ngành dệt may
Việc thực hiện EPR ̣(Extended Producer Responsibility) có nhiều thách thức nhưng đi cùng luôn là các cơ hội. Trong đó, nếu như thách thức cần vượt bao gồm việc thực hiện EPR sẽ khiến tăng giá thành sản phẩm; Tăng chi phí, thời gian, nhân lực; có những rào cản và khoảng cách trong công tác phối hợp với các bên liên quan cũng như sự khác biệt về cách áp dụng EPR; thì cơ hội mang lại một khi doanh nghiệp đã vượt qua và thực sự định hướng được cách tiếp cận đầu tư để bảo vệ môi trường, có trách nhiệm với sản phẩm… sẽ là “chứng nhận” để doanh nghiệp bước đi trên hành trình tăng trưởng và vào các thị trường có các rào cản kỹ thuật cao, các rào cản “xanh” đã và đang đặt ra rất khắt khe, nhất là những thị trường nhập khẩu lớn nhất của ngành như Mỹ, EU…
(Ảnh từ slide tại Hội thảo cùng tên ngày 01-12-2023)
Hiện nay Việt Nam đã ký Hiệp định thương mại tự do (FTA) với 53 quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp mở rộng thị trường và tăng hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, các FTA thế hệ mới cũng đặt ra thách thức khi yêu cầu về tăng trưởng xanh ngày càng khắt khe. Hơn 80% doanh nghiệp vừa và nhỏ thiếu vốn đầu tư chuyển đổi sản xuất xanh, quá nhiều quy định (chứng chỉ LEED, Thẩm định Chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc) và yêu cầu phức tạp về thiết kế sinh thái… khiến nhiều doanh nghiệp còn chần chừ khi thực hiện chuyển đổi.
(Ảnh từ slide tại Hội thảo cùng tên ngày 01-12-2023)
Các thương hiệu thời trang lớn trên thế giới cũng đang ưu tiên lựa chọn các doanh nghiệp xanh hoặc yêu cầu các nhà cung cấp áp dụng các biện pháp thực hành xanh. Năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng mặt trời (PV) được xem là một trong những giải pháp lâu dài cho các doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi sang sản xuất dệt may xanh, bền vững. Theo các chuyên gia, cũng như bất kỳ khoản đầu tư nghiêm túc nào khi lắp đặt hệ thống PV, an toàn là một trong những vấn đề cần lưu tâm nhất. Các quy định về an toàn đang được các công ty bảo hiểm, cơ quan phòng cháy chữa cháy và chính phủ trên toàn cầu quan tâm mạnh mẽ.
Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) là ưu thế giúp dệt may Việt Nam tăng sức cạnh tranh. Tuy nhiên, khía cạnh bảo vệ lao động và việc tuân thủ trách nhiệm xã hội (các tiêu chuẩn có thể kể tên như BSCI, Sedex Smeta, SA 8000, WRAP) trong EVFTA vẫn chưa được định hướng rõ ràng và cụ thể cho các doanh nghiệp Việt Nam so với khía cạnh bảo vệ môi trường. Điều này sẽ khiến doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn trước tác động của thẩm định chuyên sâu tại thị trường EU.
Các thương hiệu thời trang lớn trên thế giới cũng đang ưu tiên lựa chọn các doanh nghiệp xanh hoặc yêu cầu các nhà cung cấp áp dụng các biện pháp thực hành xanh. Năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng mặt trời (PV) được xem là một trong những giải pháp lâu dài cho các doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi sang sản xuất dệt may xanh, bền vững. Theo các chuyên gia, cũng như bất kỳ khoản đầu tư nghiêm túc nào khi lắp đặt hệ thống PV, an toàn là một trong những vấn đề cần lưu tâm nhất. Các quy định về an toàn đang được các công ty bảo hiểm, cơ quan phòng cháy chữa cháy và chính phủ trên toàn cầu quan tâm mạnh mẽ.
Năm 2023, ngành dệt may có những biến động với lượng hàng hoá tồn kho toàn cầu thách thức rất lớn, làm cho nền công nghiệp dệt may chịu tác động lớn. Thông kê của Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) cho biết, kim ngạch xuất khẩu dệt may năm 2023 ước đạt 40,3 tỷ USD, giảm 9,2% so với năm 2022. Xuất khẩu hàng may mặc ước giảm 3,1 tỷ USD, tương đương 8,9%, xuất khẩu vải ước giảm 186 triệu USD, tương đương 6,9%, xuất khẩu sơ sợi ước giảm 485 triệu USD tương đương 10,3%, xuất khẩu nguyên phụ liệu ước giảm 218 triệu USD, tương đương 16%.
Thị trường của ngành dệt may Việt Nam rộng lớn khoảng 104 quốc gia, trong đó lớn nhất vẫn là thị trường Mỹ, trong 9 tháng sản phẩm may mặc xuất khẩu vào thị trường Mỹ đạt trên 11 tỷ USD, Nhật Bản khoảng 3 tỷ USD, Hàn Quốc là 2,4 tỷ USD, EU là gần 2,9 tỷ USD. Đây là 4 thị trường trọng điểm của ngành dệt may. Tiếp đó, ngành dệt may xuất khẩu sang Canada khoảng 850 triệu USD, Trung Quốc 830 triệu USD, Campuchia hơn 600 USD, Anh 504 triệu USD…
VITAS cũng cho biết các doanh nghiệp dệt may Việt Nam cũng tích cực thực hiện xanh hóa, phát triển bền vững, đầu tư hạ tầng cơ sở trong giảm phát thải nhà kính, thúc đẩy giải pháp phát triển sản phẩm có tính bền vững, chuyển đổi nồi hơi nước bằng điện thay cho đốt than, củi… Cùng với đó, doanh nghiệp dệt may Việt Nam cũng đầu tư mạnh về phát triển công nghệ số, tạo minh bạch trong sản xuất kinh doanh.
Tuy vậy, những chuyển dịch Xanh của các doanh nghiệp dệt may hiện mới chỉ xem như đang ở bước khởi đầu. Để đạt đến tương lai Xanh với tăng trưởng bền vững, ngành dệt may vẫn còn rất nhiều yêu cầu, “luật chơi” phải tuân thủ, chú trọng đầu tư lẫn nỗ lực thực thi.
(bài viết có sử dụng tư liệu tại hội thảo chuyên đề “Nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp Dệt May trên lộ trình Tăng trưởng Xanh” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh Khu vực TP. HCM (VCCI-HCM) phối hợp cùng Công ty Cổ phần Global PR Hub tổ chức ngày 1.12 vừa qua – Nguồn: Báo DĐDN – Biên tập: Trung tâm Thông tin, VCCI-HCM)
Á Châu đồng hành cùng doanh nghiệp Dệt may trong hành trình chuyển đổi Xanh hãy liên hệ với chúng tôi khi bạn có nhu cầu.
